دانلود پایان نامه ارشد درمورد استان هرمزگان

مرگ‌وميرهاي آتش‌سوزي مربوط به آتش‌سوزي‌هايي هستند که در فضاهاي بسته و ساختمان‌ها رخ مي‌دهند. در همين حد هم زخمي‌هاي آتش‌سوزي مربوط به اين نوع سوانح مي‌باشند (آليسن14، 1990).
2-12. دلايل آتش‌سوزي در شهرها
آتش‌سوزي در مناطق شهري داراي دلايل متعددي هستند. برخي از اين دلايل را مي‌توان به‌صورت زير فهرست کرد:
الف- تصادفي مشکوک؛ ب- سيگار کشيدن؛ ج- سيستم گرمايي؛ د- پخت و پز؛ هـ- توزيع برق؛ و- وسايل و تجهيزات؛ ز- شعله‌هاي باز؛ ح-طبيعي؛ ط- در معرض قرار گرفتن. البته اين دلايل در مورد آتش‌سوزي‌هاي مختلف يکسان نيست. مثلاً آتش‌سوزي ناشي از پخت و پز در ساختمان‌ها بسيار بيشتر از فضاهاي باز و وسايل نقليه است. در مورد وسايل نقليه به‌ويژه در کشورهايي که درصد بيشتري از آن‌ها تحت پوشش بيمه هستند، آتش‌سوزي‌هاي عمدي بسيار زياد است. البته به دليل تفاوت‌هاي زيادي که بين ساختمان‌ها وجود دارد لازم است مطالعه آتش‌سوزي در ساختمان‌ها به‌طور جداگانه صورت گيرند. دلايل آتش‌سوزي در ساختمان‌هاي مسکوني و غيرمسکوني با يکديگر متفاوت هستند، درحالي‌که ساختمان‌هاي غيرمسکوني بيشتر در معرض آتش‌سوزي‌هاي عمدي هستند؛ بنابراين معمولاً پخت و پز رتبه اول رادار است. ساير دلايل مانند سيستم گرمايي، آتش‌سوزي‌هاي عمدي، سيگار کشيدن، اتصال برق و … در رتبه‌هاي بعدي قرار مي‌گيرند، در ميان آتش‌سوزي‌هاي نواحي شهري و سيگار کشيدن از دلايل اصلي آتش‌سوزي‌هاي منجر به مرگ‌ومير است (آليسن، 1990).
2-13. کاربرد انواع مدل‌ها در بررسي مراکز خدمات‌رساني
2-13-1. مدل دايره‌اي يا شعاعي
در اين مدل فرض بر اين است که پتانسيل مشتري و يا استفاده‌کننده از طريق تعداد افرادي که در يک منطقه و در فاصله نزديک به هر مرکز فروش يا مرکز خدمات زندگي مي‌کنند، تعيين مي‌شود. همزمان با افزايش تعداد افراد ساکن در منطقه پيرامون يک مرکز خدماتي پتانسيل بالا خواهد رفت. اين مدل در GIS از طريق تجزيه‌وتحليل ايجاد حريم15 قابل پياده کردن مي‌باشد.
2-13-2. مدل تجزيه‌وتحليل سطوح خدماتي با استفاده از تابع نزديکي16
نزديکي عملياتي است در مورد فاصله بين عوارض. اين معيار معمولاً با واحد طول اندازه‌گيري مي‌شود، اما با واحدهاي ديگر نظير زمان، سفر و غيره مي‌تواند اندازه‌گيري شود. براي اندازه‌گيري نزديکي بايد چهار پارامتر مشخص گردند:
الف- موقعيت هدف (مثلاً يک جاده، بيمارستان و ساير مراکز خدماتي)
ب- واحد اندازه‌گيري (مثل فاصله به متر و زمان سفر به دقيقه)
ج- تابعي براي محاسبه ميزان نزديکي (مثل فاصله به خط مستقيم و يا زمان سفر)
د- منطقه موردمطالعه
تجزيه‌وتحليل پيچيده‌تر نزديکي ممکن است نياز به محاسبه مقادير مربوط به مقدار زيادي نقطه داشته باشد و همچنين ممکن است نيازمند انطباق لايه‌هاي مختلف باشد (آرنوف، 1375).
2-13-3. مدل تجزيه‌وتحليل سطوح خدماتي با استفاده از عمليات همسايگي17
عمليات همسايگي مشخصات مناطقي که يک موقعيت خاص را در برگرفته‌اند ارزيابي مي‌نمايد. مثلاً بررسي مناطق به شعاع پنج کيلومتر از يک ايستگاه آتش‌نشاني از عمليات همسايگي مي‌باشد. هر نوع عمليات همسايگي حداقل نياز به مشخصات سه پارامتر دارد.
1- يک يا چند موقعيت به‌عنوان هدف
2- مشخصاتي از همسايگي هريک از هدف‌ها
3- تابعي که بر روي عناصر داخلي آن همسايگي عمل نمايد.
در اين مثال هدف همان ايستگاه آتش‌نشاني است. همسايگي مشخص، مناطق در شعاع پنج کيلومتر هستند و تابع شمردن تعداد ساختمان‌هاي مسکوني داخل اين محدوده مي‌باشد. عمليات همسايگي به‌ويژه براي ارزيابي مشخصه يک منطقه محلي مفيد مي‌باشد (پورفرهاد، 1380).
2-13-4. مدل تخصيص18
تخصيص برنامه‌اي در محيط شبکه است که تحليل‌هاي اختصاص منابع را انجام مي‌دهد. اين برنامه نزديک‌ترين مرکز حداقل هزينه سفر را براي هر اتصال در شبکه پيدا مي‌کند. براي نمونه تخصيص را مي‌توان براي يافتن نزديک‌ترين ايستگاه آتش‌نشاني به هر خيابان شهر مورداستفاده قرار داد. تخصيص اين امکان را فراهم مي‌سازد که مدلي براي چگونگي توزيع ميان مراکز مختلف مانند ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني و يا ساير مراکز خدماتي و خطوط اطراف آن‌ها که ممکن است خيابان‌ها، خطوط برق و غيره باشد به وجود آورد. هر مرکز داراي ظرفيتي براي منبعي خاص مي‌باشد.
مدل‌سازي تخصيص مبتني بر اين فرض است که منطقه پيرامون يک مرکز به‌صورت شبکه‌اي از عوارض خطي مي‌باشند. اين عوارض موقعيت‌هاي مسيرهاي حمل‌ونقل را شناسايي کرده و مشخص مي‌سازند که اين موقعيت‌ها چگونه به همديگر مرتبط مي‌شوند و اين واقعيت را منعکس مي‌سازند که حمل‌ونقل منابع بر روي مسيرهاي از پيش تعيين‌شده صورت مي‌گيرد. تخصيص منابع تا زمان رسيدن به حداکثر مقاومت به حرکت يا رسيدن به ظرفيت هر مرکز و به تجمعي از اتصال‌هاي اختصاص‌يافته به هر مرکز ادامه مي‌يابد. براي مثال به متصور يافتن خيابان‌هايي که در فاصله زماني پنج دقيقه از يک ايستگاه آتش‌نشاني مي‌باشند مي‌توان اين مقدار حداکثر مقاومت به حرکت را به ميزان پنج دقيقه براي شبکه تعريف کرد. وقتي‌که جريان منابع از مرکز دور مي‌شود مانند پاسخ به امداد آتش‌نشانان، مقاومت به حرکت جهت‌دار دور شونده از مراکز به‌کاربرده مي‌شود. به همين صورت وقتي‌که جريان به‌طرف مرکز منابع مي‌باشد (کلارک و مايکل19، 1978).
2-13-5. مدل حداکثر پوشش20
يکي از مدل‌هايي که براي بررسي سطوح خدماتي ايستگاه‌ها مورداستفاده قرار مي‌گيرد مدل حداکثر پوشش مي‌باشد. هدف اين مدل به حداکثر رساندن تعداد مشترياني است که در يک‌فاصله موردنظر زندگي مي‌کنند. از اين مدل مي‌توان براي بررسي پوشش‌دهي هر ايستگاه آتش‌نشاني نيز استفاده کرد. در اين مدل دو عامل در نظر گرفته مي‌شوند: 1- عامل فاصله؛ 2- تقاضا، تقاضاي موردنظر همان جمعيت بلوک‌ها مي‌باشد.
2-14. عوامل تأثيرگذار بر شعاع پوشش ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني
2-14-1. تراکم مسکوني
منظور از تراکم خالص مسکوني21 است. بدين ترتيب که هرچه ميزان تراکم خالص مسکوني بيشتر شود، ميزان صدمه‌پذيري بيشتر خواهد بود. پس لزوم دسترسي هرچه بيشتر و سريع‌تر به محل حريق و به‌تبع آن تعداد ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني با ميزان تراکم خالص مسکوني رابطه مستقيم دارد؛ يعني هرچه تراکم بيشتر باشد تعداد ايستگاه‌هاي اطفاي حريق بيشتر باشد؛ بنابراين تراکم‌هاي خالص مسکوني موجود در سطح شهر را مي‌توان به‌صورت زير طبقه‌بندي کرد:
الف- تراکم زياد (مهم) 325 نفر و بيشتر در هکتار
ب- تراکم متوسط (بااهميت متوسط) 125 تا 325 نفر در هکتار
ج- تراکم کم (کم‌اهميت) صفر تا 125 نفر در هکتار (ستاد هماهنگ امور ايمني وزارت کشور، 1378).
2-14-2. تراکم مراکز تجاري
در اينجا مراکز عمده تجاري شهر مانند بازار و در بعضي از خيابان‌هاي شهر که چنين کاربري‌هايي دارند، موردنظرند. تجمع اين‌گونه کاربري‌ها در يک منطقه با توجه به نوع کالاي موجود در آن‌ها ممکن است در هنگام وقوع حريق موجب گسترش آتش گردد. بدين ترتيب هرچه تجمع اين مراکز بيشتر باشد، لزوم نزديکي و دسترسي سريع واحدهاي آتش‌نشاني به آن بيشتر و به نسبت پراکنده بودن اين مراکز يا واحدهاي تجاري، فاصله ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني را مي‌توان بيشتر کرد.
2-14-3. بافت شهري (امکان و ضريب دسترسي، بافت و شبکه و دسترسي)
بافت و شبکه و دسترسي خيابان‌هاي موجود شهر از ديگر عوامل تعيين‌کننده شعاع پوشش واحدهاي آتش‌نشاني مي‌باشد. بدين معني که وجود خيابان‌هاي با دسترسي سريع موجب افزايش سرعت خودروهاي اطفاي حريق و برعکس نبود آن‌ها در يک منطقه موجب کم شدن سرعت دسترسي اين خودروها خواهد بود؛ بنابراين در يک منطقه از شهر افزايش يا کاهش سرعت دسترسي در ازدياد يا کاهش فاصله ايستگاه‌ها تأثير مستقيم دارد (ستاد هماهنگ امور ايمني وزارت کشور، 1378).
3 فصل سوم:
توصيف منطقه مورد مطالعه
و
روش تحقيق
3-1. معرفي منطقه مورد مطالعه
شهر بندرعباس، مرکز استان هرمزگان و در جنوب ايران است که در بخش مرکزي شهرستان بندرعباس قرار دارد. شهر بندرعباس از شمال به ارتفاعات و کوه‌ها و از جنوب به دريا منتهي مي‌شود؛ بنابراين موضوع شيب عمومي شهر در راستاي شمال به جنوب مي‌باشد. اين پهنه در دو سمت شمال و جنوب به ارتفاعات پولادي و ساحل دريا محدود مي‌شود که اين مورد مهم‌ترين عامل شکل‌گيري شهر بوده است. ارتفاع متوسط اين شهر 10 متر مي‌باشد.
منطقه يک شهري بندرعباس در موقعيت جغرافيـــايي بين َ 18 ?56 تا َ 22 ?56 طول شرقي و َ 08?27 تا َ 15 ?27 عرض شمالي واقع‌شده است؛ و در قسمت شرقي شهر بندرعباس قرارگرفته است که از خور شيلات تا منتهي‌اليه شرق شهر (تأسيسات نيروي هوايي و فرودگاه) را شامل مي‌گردد. اين منطقه در سال 1390 داراي نُه ناحيه و 11 محله مي‌باشد. شکل 3-1 تصوير نقشه موقعيت محدوده منطقه يک شهري بندرعباس را نشان مي‌دهد.
شکل 3-1: موقعيت جغرافيايي محدوده مورد مطالعه (شهرداري بندرعباس-1390)
3-1-1. کاربري اراضي منطقه يک شهري بندرعباس
جدول زير انواع کاربري‌هاي اراضي موجود در محدوده موردمطالعه و نيز مساحت و سرانه هرکدام از کاربري‌ها مربوط به سال 1390 را نشان ميدهد (جدول 3-?). بر اساس اين جدول مشخص مي‌شود که بيشترين مقدار سرانه شهري در وضع موجود 196/32 مترمربع به کاربري فضاي باز و باير اختصاص‌يافته است و کمترين مقدار سرانه شهري هم با 27/0 مترمربع به کاربري اداري اختصاص‌يافته است. نقشه شماره 3-2 نيز انواع کاربري‌هاي اراضي منطقه يک را نشان مي‌دهد.
جدول 3-?: مساحت و سرانه کاربري‌هاي اراضي منطقه يک (ماخذ شهرداري بندرعباس -1390)
نوع کاربري
مساحت (مترمربع)
سرانه (مترمربع)
مسکوني
4671740
163/25
تجاري
1157286
233/6
صنعتي
437348
356/2
آموزشي
210161
132/1
اداري
50039
27/0
انتظامي
544346
932/2
ورزشي
271317
461/1
بهداشتي و درماني
97125
523/0
فضاي باز و باير
5977463
196/32
فضاي سبز
584983
15/3
باغات و مزارع
125143
674/0
تأسيسات و تجهيزات شهري
66631
358/0
معابر
4371832
548/23
جمع
18565414
100
شکل 3-2: نقشه کاربري اراضي منطقه يک شهري بندرعباس (شهرداري بندرعباس-1390)
3-1-2. ويژگي‌هاي جمعيتي منطقه يک شهرداري بندرعباس
بر اساس سرشماري عمومي نفوس و مسكن سال 1390، منطقه يک شهر بندرعباس داراي جمعيتي حدود 175277 نفر بوده که معادل 22/40 درصد از کل جمعيت شهر بندرعباس مي‌باشد. تراكم ناخالص جمعيت در سطح محدوده به‌طور متوسط برابر با 2/66 نفر در هکتار ميباشد. جدول شماره 3-2 تعداد جمعيت و تراکم ناخالص آن در سطح منطقه يک را نشان ميدهد.
جدول 3-2: تعداد جمعيت و تراكم ناخالص آن در سال 1390-مأخذ: سرشماري 1390
محدوده
موردمطالعه
زن
مرد
جمعيت کل
درصد به‌کل جمعيت شهر
ترکم ناخالص
(نفر در هکتار)
منطقه 1
85347
89930
175277
22/40
2/66
بر اساس آمار سال 1390، تعداد خانوارهاي موجود در محدوده موردمطالعه 48598 خانوار بوده که برابر با 22/40 درصد از کل خانوارهاي شهر بندرعباس مي‌باشد. بُعد خانوار در محدوده موردمطالعه برابر با 6/3 نفر بوده براي شهر بندرعباس برابر با نفر 68/3 در هر خانوار مي‌باشد. جدول شماره 3-3 نشانگر تعداد خانوار و بُعد خانوار در منطقه يک شهرداري و شهر بندرعباس مي‌باشد.
جدول 3-3: تعداد خانوار و بُعد خانوار در منطقه يک و بندرعباس در سال 1390

این نوشته در No category ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *