منبع پایان نامه درباره قهوه خانه ها، بازرگانان، جبران خسارت

ض از استعمال آن چه بوده است. لغت شناسان معتقدند که واژ ه هاي انگليسي و فرانسه از ريشه لاتين Secures که به معناي اطمينان است گرفته شده است و علاوه بر عقد بيمه در معاني تضمين، تأمين، اعتماد يا اطمينان به کار رفته است. واژه بيمه در اغلب زبان هاي ديگر نيز از همين ريشه مشتق شده است. در حالي که تصور نمي رود که واژه بيمه در فارسي خود از ريشه هاي عربي، ترکي، عبراني، يوناني، روسي يا لاتين باشد با اينکه واژه هاي بسياري در زبان فارسي از اين زبان ها گرفته شده، با اين همه، به نظر مي رسد که ريشه اصلي همان بيمه است زيرا عامل اساسي انعقاد عقد بيمه، ترس و گريز از خطر است و به سبب همين ترس و به منظور حصول تأمين عقد بيمه وقوع مي يابد (کريمي،1376).
بعضي ديگر معتقدند که بيمه از کلمه بيما از زبان هندي گرفته شده است و برخي ديگر نظر داده اند که بيمه از کلمه بيم و (ترس) اخذ شده است و چنين استدلال مي کنند که چون اولين بار روس ها از ايران امتياز بيمه گرفتند و بعد ها نيز دو شرکت بيمه روسي در ايران مشغول فعاليت بيمه اي شدند. کلمه بيمه از لغت استراخواني که به معني بيم و ترس است اخذ گرديده است و برخي از مؤلفين نيز کلمه بيمه را يک واژه پارسي قديم مي دانند و به استناد کتاب مسالک و ممالک تأليف ابواسحق اصطهري مي گويند که بيمه نام شهري در ديار طبرستان و ديلم بوده است(Lee and Smith ,1997)
2-2-2) تعاريف بيمه
حضرت امام خميني قدس سره الشريف در کتاب تحرير الوسيله ج2-ص 2608 مي فرمايند: بيمه عقد قراردادي است بين بيمه گر و بيمه گذار، بدين صورت که بيمه گر ملزم و متعهد مي شود در مقابل مبلغي که بيمه گر ملزم و متعهد مي شود در مقابل مبلغي که آن را حق بيمه مي گويند در صورت بروز خسارت بر موضوع بيمه خسارت وارده يا بخشي از آن را جبران نمايد و به بيمه گذار پرداخت کند.
در تعريف ديگري به استناد ماده 1 قانون بيمه ايران مصوب ارديبهشت 1316، بيمه عقدي است که به موجب آن يک طرف تعهد مي کند که در ازاي پرداخت وجه يا وجوهي از طرف ديگر در صورت وقوع يا بروز حادثه، خسارت وارده به او را جبران نموده يا وجه معيني بپردازد.
بيمه، اشخاصي را که متحمل لطمه، زيان يا حادثه ناخواسته اي شده اند قادر مي سازد که پيامدها يا وقايع ناگوار را جبران کنند. خسارت هايي را که به اين قبيل افراد پرداخت مي گردد از پول هايي تأمين مي شود که براي خريد بيمه نامه مي پردازند و با پرداخت آن در جبران خسارت همديگر مشارکت مي کنند. به بيان ديگر همه آن هايي که خود را بيمه مي کنند با مشارکت در سرمايه اي که متعلق به همه خريداران بيمه است در جبران خسارت و زيان هاي هريک از افراد بيمه شده، شريک و سهيم مي شوند.
2-2-3) تعريف عقد بيمه
براساس ماده اول قانون بيمه مصوب 1316 بيمه عقدي است که به موجب آن يک طرف تعهد مي کند در ازاء پرداخت وجه يا وجوهي از طرف ديگر در صورت وقوع يا بروز حادثه خسارت وارده بر او را جبران نموده يا وجه معيني بپردازد. متعهد را بيمه گر ،طرف تعهد را بيمه گذار،وجهي که بيمه گذار به بيمه گر مي‎پردازد حق بيمه و آن چه بيمه مي شود را موضوع بيمه گويند.
بيمه عقدي است:
لازم: هيچ يک از طرفين معامله حق فسخ آن را نداشته باشد مگر در شرايطي خاص (بيمه عمر استثناء است زيرا براي بيمه گر لازم و براي بيمه گذار جائز است).
معوض: بيمه گر در عوض دريافت حق بيمه متعهد به جبران خسارت مي باشد.
معلق: عقد بيمه براي بيمه گر معلق است زيرا تعهد بيمه گر مشروط به واقعه آينده و متحمل الوقوع است
الحاقي: عقدي است که يک طرف قبلاً شرايط معامله يا قرارداد را آماده کرده و طرف ديگر مي تواند آن را رد يا قبول کند.
معوق يا دوتعهدي: تعهد يک طرف در مقابل تعهد طرف ديگر يا ارزش در مقابل ارزش ديگر (رجبيون، 1383)
2-3) تاريخچه پيدايش بيمه در ايران و جهان
2-3-1) تاريخچه پيدايش بيمه
در بين همه نياز هايي که بشر دارد نياز به امنيت برجسته تر از بقيه به چشم مي خورد چون به دليل وجود خطرات احتمالي و اينکه امنيت در زندگي انسان نسبي است بنابراين دليل مناسبي براي پيدايش بيمه بوده است.
بيمه به معناي واقعي خود ابتدا براي حمايت تجار در برابر خطرات کشتيراني و دزدان دريايي به وجود آمد در واقع بيمه با پيدايش بيمه دريايي آغاز گرديده است. نامي که از بيمه ابتدا برده مي شد بيشتر به نوعي شرط بندي و وام شباهت داشت.
نوعي از بيمه هاي دريايي حدود 3000سال قبل مورد استفاده قرار گرفت اين نوع بيمه ها نخستين بار هنگامي پديد آمد که سربازان رومي قسمتي از دستمزد خود را در صندوقي جمع آوري کردند تا چنانچه در جنگ کشته شدند،آن پول به خانواده هايشان پرداخت شود.
در حدود سال 1347 ميلادي در بين روميها رسوم بود اشخاصي که در قالب پرداخت وام با تجار قرار مي گذاشتند اگر کشتي مال التجار آن ها در طول مسافرت خود دچار سانحه اي شده يا اسير دزدان دريايي گرديده است و يا غرق شود، تجار وام گيرنده است از استرداد وام معاف گردند ولي هرگاه کشتي سالم به ساحل مي رسيد وام گيرنده متعهد بود علاوه بر اصل وام، مبلغي را به عنوان حق تضمين به وام دهنده پرداخت نمايد و به اين صورت شکل اوليه بيمه پديد آمد (ابراهيمي،1391).
در پيدايش بيمه نوع دوستي و نوع پروري به صورت برجسته به چشم مي خورد و به مرور زمان رشته ها و انواع مختلف بيمه به وجود آمد. براي نمونه زيان هايي که ممکن است به طور ناخواسته در جريان فعاليت و زندگي عادي هر فرد به ديگران وارد آيد و در قبال آن ها مسؤول واقع شود با بيمه مسئوليت تحت پوشش قرار مي گيرند. در اين خصوص مي توان به بيمه مسئوليت پزشکان و مسئوليت توليد کنندگان اشاره کرد. نمونه هاي جديدتر، بيمه افترا براي روزنامه نگاران و ايستگاههاي راديو و تلويزيون و بيمه آلودگي ناشي از نشت نفت از تانکرهاست. بيمه هاي سيل، زلزله و خرابي رايانه بر همين منوال ظهور کرده اند.
2-3-2) تاريخچه پيدايش بيمه در جهان
در سده هفدهم، قهوه خانه هاي لندن محل ملاقات اديبان، تجار و دلالان بود. در اين قرن، قهوه خانه ها نقش مهمي در زندگي اجتماعي مردم انگلستان بازي مي کردند. در قهوه خانه هاي لندن، اخبار مهم روز رد و بدل مي شد و مسائل اقتصادي و سياسي نيز مورد بحث قرار مي گرفت. همچنين معاملات بزرگ و حتي حراج ها در قهوه خانه انجام مي شد Mith and Shun Wei, 1995)).
يکي از اين قهوه خانه ها متعلق به”پانوين”بود که موقعيت مناسبي از نظر نزديکي به اداره نيروي دريايي داشت. در سال 1691 ادوارد لويدز از تاور استريت به محلي که نبش خيابان “سمباد” وکوچه “آپ چرچ” قرار داشت نقل مکان کرد. در نزديکي اين محل ساير قهوه خانه هاي معروف آن زمان لندن نيز قرار داشتند و بيمه گران، دلالان، سفته بازان انگليسي، ايتاليايي، فرانسوي، يهودي و ديگر تجار و نجيب زادگان به قهوه خانه هاي مزبور رفت و آمد مي کردند (کريمي،1376).
قهوه خانه لويدز در تاريخ بيمه شهرت جهاني دارد و قديمي ترين مرکز تجمع بازرگانان مي باشد. صاحبان کشتي و بازرگانان چون قهوه خانه لويدز را محل مناسبي يافتند کار بيمه کشتي ها را در آنجا انجام مي‎دادند. آقاي لويدز براي مشتريان خود اخبار و اطلاعات موردنياز فراهم مي آورد. در سال 1696 به انتشار روزنامه اي تحت عنوان “اخبار لويدز” که هفته اي سه بار در يک صفحه منتشر مي شد مبادرت ورزيد. بنابراين قهوه خانه لويدز را مي توان پايه گذار بزرگترين مؤسسات بيمه در جهان به حساب آورد.
نخستين نوع بيمه که قبل از سده نوزدهم مورد عمل قرار گرفت،بيمه باربري دريايي است. بقيه رشته ها کم و بيش بعد از انقلاب صنعتي به تدريج از اين زمان به بعد شروع شده است. دومين رشته، بيمه آتش سوزي است که بعداز آتش سوزي مهيب لندن به فکر انديشه گران رسيد. عموماً با پيشرفت تکنولوژي و ورود فرآورده هاي صنعتي با وجود رفاهي که براي بشر به ارمغان مي آورند، بالقوه خطرهاي جاني و مالي نيز در پي دارند بيمه گران مدام در فکر ارائه تأمين بيمه اي براي اين دسته ها از خطرها هستند. اينکه کدامين قوم يا ملت، نخستين بار با بيمه آشنا شد معلوم نيست (کريمي،1376).
گرچه به طور دقيق نمي توان تاريخ شروع و تنظيم قراردادهاي بيمه را تعيين نمود ولي تاريخ اشاره به فرمان‎هايي دارد که درمورد بيمه در شهر ايتاليا صادر شده است. از قرائن ديگري که پيدايش بيمه را در ايتاليا مسجل مي نمايد اين است که به زبان ايتاليايي به قرارداد بيمه Polizza مي گويند و اين کلمه در کشورهاي انگللوساکسون از جمله انگلستان به صورت Policy متداول گرديده است (وجداني،1371).
2-3-3) تاريخچه پيدايش بيمه در ايران
بيمه به شکل حرفه اي و امروزي آن براي اولين بار در سال 1269ه. ش با مذاکره بين دولت وقت ايران و سفارت روس امتياز انحصاري بيمه حمل و نقل به مدت 75 سال به لازارپولياکف به يک فرد تبعه روس واگذار شد و به علت عدم آغاز فعاليت بعد از 3 سال امتيازش لغو شد.
در سال 1289 دو شرکت بيمه اي روسي نادژدار و قفقاز مرکوري در ايران نمايندگي تأسيس کردند.
در سال 1304 نمايندگي شرکت بيمه انگليسي آليانس تأسيس شد.
در سال 1308 نمايندگي شرکت يورکشاير تأسيس شد.
در سال 1310 خورشيدي، فعاليت جدي ايران در زمينه بيمه آغاز شد. در اين قانون حق ثبت شرکت ها در ايران به تصويب رسيد و متعاقب آن بسياري از شرکت هاي بيمه خارجي از جمله گستراخ و آليانس، ايگل، استار، يورکشاير، ويکتوريا، ناسيونال سوئيس، فنکيس، اتحادالوطفي و. . . به تأسيس شعبه يا نمايندگي در ايران پرداختند. در همين سال پيشنهاد تأسيس شرکت بيمه ايراني توسط دکتر الکساندر آقايان به علي اکبر داور وزير دارايي رفت.
در سال 1312 آغاز به فعاليت بيمه عمر در ايران توسط شرکت بيمه ويکتوريا يا دوبلين آغاز شد. در واقع گسترش فعاليت شرکت هاي بيمه خارجي بود که مسئولان کشور را به ضرورت داشت که يک شرکت بيمه ايراني تأسيس نمايند. سرانجام دولت در 16 شهريور سال 1314 شرکت سهامي بيمه ايران را با سرمايه 20 ميليون ريال تأسيس نمود. فعاليت رسمي شرکت سهامي بيمه ايران از اواسط آبان ماه همان سال آغاز شد. (کريمي،1376)
دوسال پس از تأسيس شرکت سهامي بيمه ايران يعني درسال1316 قانون بيمه در36 ماده تدوين شد و به تصويب مجلس شوراي ملي رسيد (کريمي،1376).
نخستين شرکت بيمه خصوصي ايران به نام بيمه مشرق در سال 1319 خورشيدي تأسيس شد. پس از آن بيمه خصوصي نجات ابتدا با نام بازرگانان و بعد به نام آريا در سال 1331 تأسيس شد و بعد از آن در سال 1334 تأسيس شرکت بيمه خصوصي پارس و همين طور در سال 1335 تأسيس شرکت بيمه خصوصي ملي، در سال 1338 تأسيس شرکت بيمه خصوصي البرز و آسيا، در سال 1339 تأسيس شرکت بيمه خصوصي اميد و تصويب قانوني مدني و در سال 1343 تصويب قانون بيمه دريايي و در سال 1347 تصويب قانون بيمه اجباري مسئوليت دارندگان وسايل نقليه موتوري زميني در مقابل شخص ثالث در 14 ماده و آيين نامه اجرايي 19 ماده و در سال 1348صندوق تأمين خسارت هاي بدني تأسيس شد(ظفرقندي مطلق،1383).
با افزايش تعداد شرکت هاي بيمه، ضرورت اعمال نظارت بيشتر دولت بر اين صنعت و تدوين اصول و ضوابط استاندارد براي فعاليت هاي بيمه اي به منظور حفظ حقوق بيمه گذاران و بيمه شوندگان احساس شد به همين دليل در سال 1350 بيمه مرکزي ايران به منظور تحقق هدف هاي فوق تأسيس شد (کريمي،1376 ، ص92). بعد از آن در سال 1356 قانون الحاق دولت ايران به سيستم بين المللي مسئوليت مدني دارندگان وسايل نقليه زميني در مقابل شخص ثالث تصويب شد.
در سال 1358 ملي شدن

این نوشته در No category ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *