اثر بخشی روش تدریس مبتنی بر یادگیری ترکیبی بر انگیزش پیشرفت و …

0 Comments

-زمان‌بندی کلاس تحت اختیار معلم است.
– چیدمان صندلی‌ها به صورت ردیفی و رو به تخته است.
-حضور همزمان معلم و دانش‌آموزان در کلاس الزامی است.
-ارزشیابی دانش آموزان به صورت انفرادی صورت می گیرد و محیط غالباً رقابتی است.
در محیط های انفرادی یادگیرندگان به تنهایی کار می کند و از یکدیگر توقع کمک ندارند، معلم مرجع اصلی است، این شیوه برای یادگیری یک نقص به حساب می آید ، زیرا یادگیری به طور کل یک فعالیت اجتماعی است(حقانی، جعفری،۱۳۸۱).
در این پژوهش منظور از یادگیری حضوری همان شیوه تدریس سنتی و معمول است که در اکثر مدارس بدون استفاده از امکانات یادگیری الکترونیکی، مشارکت دانش آموزان به صورت معلم محور می گیرد.
یادگیری الکترونیکی[۱۳]: روش آموزشی است که در سال‌های اخیر با توجه به توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات به صورت رسمی و غیر رسمی در آموزش مطرح گردیده با این باور که گزینه مناسبی برای حذف روش‌های سنتی در آموزش خواهد بود.به بیانی ساده تر می توان یادگیری الکترونیکی را استفاده نظام مند از فناوری اطلاعات و ارتباطات در تدریس و یادگیری دانست.(نایدو[۱۴]، ۲۰۰۳به نقل ازرضوی، ۱۳۹۰).یاد‌گیری الکترونیکی مفهومی است که بیان‌گر به کار گیری فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی مانند اینترنت و نظام های چند رسانه ای به مثابه ابزار هایی برای بهبود کیفیت یادگیری از طریق عرضه تسهیلاتی برای دسترس آسان به منابع و خدمات آموزشی و فراهم کردن سازو کارهایی چون تعامل و همکاری از راه دور است. در این صورت با بهره گیری از فناوری ها و رسانه های دیجیتالی برای عرضه، حمایت و بهینه سازی تدریس ، یادگیری ، سنجش و اررزیابی محیط یادگیری الکترونیکی پدید می اید که متمایز از محیط های یادگیری سنتی است.(فیاض،۱۳۸۳). به رغم این که یادگیری الکترونیکی دارای نقاط مثبت فراوانی است، اما دارای نقطه ضعف غیر قابل اغماضی است که آن هم کاهش روابط اجتماعی در یادگیرندگان، بروز گوشه‌گیری و جدایی یادگیرنده ا‌ز معلم بخصوص در آموزش به کودکان، عدم تقویت قدرت تکلم است.
در این پژوهش منظور از یادگیری الکترونیکی استفاده از تمامی ابزار و امکانات آموزش بر‌خط و الکترونیکی است.
انگیزش پیشرفت: منظور از انگیزش پیشرفت «میل یا اشتیاق برای کسب موفقیت و شرکت در فعالت هایی است که موفقیت در آن ها به کوشش و توانایی شخصی وابسته است(اسلاوین، ۲۰۰۶، ص ۳۲۶، به نقل از سیف، ۱۳۹۰). دانش آموزان دارای انگیزش پیشرفت سطح بالا همواره می خواهند موفق شوند و آن را انتظار می کشند و وقتی که شکست می‌خورند کوشش های خود را دو برابر می‌کنند و به فعالیت ادامه می دهند تا موفق بشوند(اسلاوین[۱۵]، ۲۰۰۶ص ۳۲۶). واضعان اصلی نظریه انگیزش پیشرفت مککللند[۱۶]، اتکینسون[۱۷]، کلارک[۱۸]، ولوول[۱۹] (۱۹۵۳)هستند. در عصر حاضر آزمون های زیادی در حوزه روانشناختی و روانپزشکی برای سنجش ویژگی های شخصیتی فرد ساخته شده است که آزمون انگیزش پیشرفت یکی از آن هاست. انگیزش پر اهمیت ترین پیش نیاز های آموزش و یادگیری است. یادگیری مستلزم صرف وقت، کار، تلاش ، پشتکار و سرمایه گذاری توانیی های جسمانی و روانی یادیرنده است. انگیزش یکی از متغیر های اصلی است که بر فرآیند آموزش ، بازده یادگیری و عملکرد دانش آموزان تأثیر می گذارد. روانشناسان پژوهشی به این نتیجه رسیده اند که مجموعه ای از عوامل و متغیر ها یا سازه های درونی و بیرونی در انگیختن فرد به یادگیری و مشارکت فعال او در فرآیند آموزش دخیل هستند. از غریزه، سائق، نیاز و شوق گرفته تا علاقه ، کنجکاوی، توانمندی، انتظار، تلاش برای پیشرفت و فشار والدین، فشارهای همسالان، همه می تواند در تعاملی پیچیده بر نظام انگیزش دانش آموزان تأثیر گذاشته و رفتار آموزشی و یادگیری و پیشرفت او را شکل دهند (والبرگ[۲۰]، ۱۹۸۷ به نقل از اکبری، ۱۳۸۶) .در این پژوهش از پرسشنامه انگیزش پیشرفت هرمنس استفاده شد، در آغاز دهه ۷۰ هرمنس تلاش نمود تا با جمع آوری منابع ضمن مشخص کردن مؤلفه های انگیزه پیشرفت، آزمون معتبری برای اندازه گیری آ مشخص کند. هرمنس معتقد است که می توان بر اساس پژوهش های انجام شده در زمینه انگیزه پیشرفت و پاسخ آزمودنی ها به مواد آزمون ها ، مؤلفه های سازنده انگیزه پیشرفت را مشخص کرد ، بنابر دیدگاه وی، انگیزه پیشرفت از چند مؤلفه سطح ارزو، رفتار مخاطره آمیز، ارتقا طلبی، مسئولیت پذیری، پشتکار،آیتده نگری ، رفتار شناختی، انتخاب دوست و رفتار موفق تشکیل شده است(هرمنس ، ۱۹۷۰، به نقل از نوحی، سیما، ۱۳۹۱).
در این پژوهش نیز ، انگیزه پیشرفت بوسیله پرسشنامه انگیزش پیشرفت هرمنس از طریق پیش آزمون و پس آزمون بررسی شد.
پیشرفت تحصیلی: پیشرفت تحصیلی به عملکرد کمی و کیفی یادگیرنده در دوره های آموزشی می پردازد. چنانچه آموخته های فرد متناسب با توان و استعداد بالقوه اش باشد، می گوییم پیشرفت تحصیلی اتفاق افتاده است(سیف،۱۳۹۰).عوامل گونا گونی از جمله: مدرسه، معلم، والدین، دوستان و غیره بر پیشرفت تحصیلی اثر گذار هستند. یکی از گسترده ترین تحقیقات پیرامون ارتباط بین پیشرفت تحصیلی و انگیزه

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است

پیشرفت به مطالعات مککلند بر می گردد، به نظر وی بین انگیزه پیشرفت و پیشرفت تحصیلی رابطه مثبت وجود دارد(خدیوی، ۱۳۹۰).
در این پژوهش برای بررسی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان از کارنامه های ترم ۱ و ۲ در سال تحصیلی ۹۳-۹۲ استفاده شد.
دوره ابتدایی: یکی از دوره های هر نظام آموزشی در جهان ، دوره ابتدایی است.این دوره به نام های تعلیمات ابتدایی، تعلیمات اجباری، آموزش همگانی و آموزش عمومی هم خوانده می شود.این سطح از آموزش با توجه به رشد و تربیت و تکوین شخصیت کودکان دوره مهمی است این دوره را دوره تأدیب ، خلاقیت و بروز استعدادهای عمومی و کودکی سوم گفته اند. اکنون طول این دوره در ایران از پنج سال به شش سال افزایش یافته است.این دوره دارای اهداف علمی و آموزشی، فرهنگی و هنری، اقتصادی ، سیاسی،اعتقادی ، اخلاقی، زیستی و اجتماعی است(صافی،۱۳۸۵). کودکان در این دوره از کارهای تازه لذت می برند و درباره انجام کارها و تصمیم گیری منطقی تر فکر می کنند، حقیقت جو و اهل عمل هستند و از زبان خود جهت انتقاد از دیگران استفاده می کنند. از لحاظ شناختی کودک قادر به نگهداری ذهنی شمارش اعداد است و در سال های انتهایی دوره قادر به درک مفهوم زمان و مکان می گردد.(شبکه رشد،۱۳۸۵).
در این پژوهش منظور از دوره ابتدایی ، دوره شش سال اول تعلیمات اجباری یا دبستان در ایران است که شامل کودکان ۶ تا ۱۲ سال می شود.

فصل دوم ادبیات و پیشینه تحقیق

مقدمه

امروزه نیاز به روش‌های نوین تدریس، با توجه به پیشرفت روزافزون علم ‌و فناوری اجتناب ناپذیر است. بنابراین روش‌های تدریس باید به‌گونه‌ای باشد که دانش آموزان را از حفظ طوطی وار به سوی یادگیری سوق دهد.استفاده از روش های فعال تدریس از مسائلی است که کمک شایانی به دانش آموزان و معلمان می کند. این روش ها برای دانش آموزان ایجاد فعالیت ذهنی کرده و آنان را بر می انگیزانند. دراین روش ها علاوه بر ایجاد انگیزه برای دانش آموزان زمینه لازم برای انتقال پیام های تربیتی فراهم می آید(کریمی، ۱۳۸۳). اکنون در قرن بیست‌و‌یک، بکار گیری تکنولوژی آموزشی در سطح مدارس‌، باعث شده تا علاقه و انگیزه دانش آموزان به یادگیری بیشتر شده ودر یادگیری شرکت فعال داشته باشند(ریچی[۲۱] ، ۲۰۰۸). از این رو محققان به دنبال یافتن راه حلی برای پر کردن خلاء یادگیری ، رفع مشکلات و کمبود های ناشی از نقص در فرآیند تدریس و یادگیری بودند، آن ها بدنبال راهکار هایی بودند تا بتواند تمرینات روزمره و خسته کننده را برای دانش‌آموزان به تجربیات یادگیری تعاملی و لذت بخش مبدل سازد(تورنتن[۲۲] ، ۱۹۹۷ به نقل ازصفاریان،۱۳۸۹). بنابراین با توجه فناوری دیجیتال و قابلیت های آن در آموزش و همچنین مزایای غیر قابل اغماض یادگیری سنتی محققان دریافتند که با ترکیب محیط های آموزشی و کاربرد آن در آموزش بهتر می توان لذت بادگیری را چشید. بدین ترتیب، سبک‌ جدیدی از یادگیری پا به عرصه وجود نهاد که از آن به‌عنوان «یادگیری ترکیبی[۲۳]» نام می‌برند‌. «یادگیری ترکیبی» به‌عنوان یک سازو‌کار جدید بر استفاده متنوع و گسترده از انواع روش‌های یادگیری الکترونیکی و روش ستنی‌، تأکید دارد.

۲-۱مبانی نظری

آموزش و پرورش
تعریف آموزش و پرورش: در فرهنگ کشور ما از زمان‌های قدیم دو مفهوم «تعلیم » و «تربیت» را بکار می‌بردند که بعدها آن دو کلمه را به «آموزش » و «پرورش» ترجمه کردند و همیشه چنین تصور شده و می‌شود که یک مربی یا یک مؤسسه آموزشی (اعم از رسمی یا غیر رسمی) دو کار درباره کودکان و نوجوانان انجام می‌دهند‌: یکی «آموزش » یعنی آموختن یک سری مواد و موضوعات خاص به ایشان و دیگری «پرورش» یعنی انسان بار آوردن آن ها. در امر آموزش‌، فقط به معلومات ویا مواد درسی توجه شده است در صورتی که در امر پرورش‌، تهذیب اخلاق و تزکیه نفس فرد‌، مورد عنایت است.آموزش با تن آدمی سرو کار دارد در حالیکه پرورش با روح و عقل وی. آموزش بدون پرورش زیانبخش خواهد بود زیرا مثل این است که شمشیر به دست فرد بدهند ولی موارد و روش استفاده از آن را به او نیاموزند . این طرز پندار نتیجه این تصور درباره انسان بود که او از دو جنبه تن و روان یا جسم و عقل یا بدن و روح ترکیب یاقته است و آموزش با تن او و پرورش با روان او سر و کار دارد، و این دید نسبت به انسان در روانشناسی فیلسوفان یونانی قرون وسطایی و گروهی از روانشناسان و مربیان قرون معاصر مشاهده می‌شود و حتی بعضی از فیلسوفان مسلمان هم از این نگرش متأثر شده و انسان را ترکیبی از تن و روان پنداشته‌اند(شعاری نژاد،۱۳۷۷) مفهوم تربیت همیشه با انسان عجین بوده است‌، زیرا هر کجا افراد بشر زندگی کرده اند‌، همواره مسئله تربیت مطرح شده است به عبارت دیگر زندگی و تربیت برای انسان دو مفهوم لازم و ملزومند ویکی بدون دیگری امکان پذیر نیست. انسان تا وقتی زنده است به تربیت نیاز دارد زیرا منظور از زندگی سازگاری با محیط طبیعی و اجتماعی است و انسان بر خلاف حیوانات‌، قدرت این سازگاری را کمتر از طبیعت می‌گیرد و بیشتر به یادگیری آن از دیگران نیازمند است، عمل آموختن سازگاری را به تربیت نسبت می‌دهند.(شعاری نژاد، همان). در تعریف آموزش و پرورش تعاریف متعدد دیگری وجود دارند: آموزش و پرورش، عمل آشکار یا شکوفا ساختن است، آموزش و پرورش، عمل فراگیری یا اکتساب است، آموزش و پرورش، نوعی معامله یا دادوستد است. صاحب نظرانی همچون پیترز(به نقل از شعاری نژاد،۱۳۷۷) [۲۴]تربیت را عملی یا فرآیندی می‌داند که دارای محتوا و روش است که محتوای آن «معرفت» یا «آنچه دارای ارزش است» بیان شده و روش، به محصل امکان می‌دهد آنچه را که باید بیاموزد‌، یا یاد بگیرد. محمود صناعی‌، تربیت رابه معنای وسیع «ایجاد تغییرات مطلوب در افراد می‌داند و می‌گوید« …زیرا تربیت تنها آموختن خواندن و نوشتن به افراد نیست و به اعتقاد وی تربیت جز راهنمایی افراد برای یافتن راه‌های استفاده از استعداد‌های گوناگون آن ها نیست(همان منبع).
ساختارآموزش و پرورش
یکی از نظام‌های مهم و مؤثر در جهان امروز و آینده ، نظام آموزش و پرورش هر کشور است. در ایران در طول قرن های متمادی، مکتب خانه ها و مدرسه های علوم دینی و هم چنین مدارس به سبک جدید عهده دار انتقال فرهنگ بشری و فرایند یادگیری و یاد‌دهی به کودکان و نوجوانان و جوانان بوده اند(صافی،۱۳۸۵). ساختار آموزش و پرورش ایران در گذشته تا کنون دارای تغییرات متفاوتی بوده است و هم اکنون عبارت است از:
۱-دوره کودکستان:این دوره معمولا از ۳ تا ۴ سالگی آغازشده و مدت آن دو سال است
۲-دوره دبستان(ابتدایی): این دوره از ۶ سالگی آغاز شده وتا ۱۲ سالگی به طول می انجامدو به تازگی مدت آن از ۵ سال به ۶ سال افزاش یافته است.
۳- دوره متوسطه: یکی از مهم ترین دوره های تحصیلی است ، دروه ای که گروه سنی ۱۴ تا ۱۷ سال در آن تحصیل می کنند. این دوره در سال ها اخیر به شش سال افزایش یافته که شامل دوره اول یا مقدماتی و دوره دوم یا پیشرفته است.
۴-آموزش عالی: این دوره از سیزدهمین سال تحصیلی آغاز می شود و دانشجویان در دوره های کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تحصیل می‌کنند.
آموزش ابتدایی
یکی از دوره های مهم آموزشی در دنیا دوره ابتدایی است. در گذشته آموزش ، بیشتر از طریق خانواده ها انجام می شد و جنبه غیر رسمی داشت، با گذشت زمان در کشورهای مختلف ، نظام های آموزشی رسمی با ساختار بسیار منظم و برنامه ریزی شده ، شکل گرفت . در ایران با وجود تاریخ و تمدن کهن ، سیستم آموزشی در طول تاریخ دچار تحول گردیده و تحولات بسیار وسیعی در مقاطع مختلف رخ داده است؛ البته دوره ابتدایی با این اسم ، در نظام آموزشی ایران وجود نداشت . قبل از تشکیل نظام آموزشی نوین ، در ایران بیشتر مکتب خانه و مدارس دینی وجود داشت ، افراد روحانی ، مکتب خانه را اداره می کردند و دروس قرآن و ادبیات فارسی به کودکان آموخته می شد . بعد از انقلاب مشروطه در سال ١٢٩٠ هجری شمسی ، قانون معارف برای اولین بار تصویب شد ، در نتیجه آموزش ابتدایی را به عنوان اولین مرحله ساختار نظام آموزشی نوین ایران معرفی نمود و لزوم بسط و گسترش آموزش ابتدایی نوین در تاریخ ایران ، برای اولین بار مطرح شد . این سطح از آموزش در ایران با نام های «تعلیمات اجباری»، «تعلیمات ابتدایی»، «آموزش همگانی» و «مرحله اول آموزش عمومی» خوانده می شود. در سال ١٣٢٢ طبق قانون تعلیمات اجباری ، آموزش ابتدایی به عنوان یک دوره آموزش عمومی و تعلیمات اجباری ، مطرح و همگانی شد(صافی ،۱۳۸۳)  />طبق ماده دوم قانون تعلیمات اجباری ، طول دوره آموزش ابتدایی ، شش سال تعیین شد ، ولی در سال ١٣۴۵ هجری شمسی ، مدت این دوره به پنج سال تقلیل پیدا کرد ، اما مجددا در سال ۱۳۹۱این دوره به شش سال افزایش یافت.
دوره ابتدایی در رشد و تکوین شخصیت کودکان اهمیت بسزایی دارد. آموزش و پرورش در ا یران در مراکزی به نام دبستان انجام می گیرد، دبستان عبارت است از: یک واحد تربیتی که بوسیله یا با اجازه آموزش و پرورش برای تربیت کودکانی که در سنین شش تا دوازده سال هستند ، تأسیس می شود(صافی،۱۳۸۵). دلایل زیادی برای توجه به آموزش و پرورش ابتدایی وجود دارند که برخی از آ نها عبارتند از:
۱-حق برخورداری از آموزش و پرورش ابتدایی برای کودکان
۲-گسترش آموزش دوره ابتدایی در روستا ها برای ریشه کن کردن بیسوادی
۳- بروز به موقع مشکلات خواندن و حساب کردن برای پیشگیری از مشکلات بعدی
۴-جبران مشکلات ، ضعف ها و نارسایی های تربیتی کودکان از طریق آموزش و پرورش ابتدایی
۵-جلوگیری از افت تحصیلی و کاستی های آموزشی در دوره های بعدی
۶- بدلیل مرحله خاص رشد کودک در ان دوره ، توجه به آموزش و پرورش ابتدایی وسرمایه گذاری در آن برای کشور اهمیت زیادی دارد.
اهداف آموزش و پرورش ابتدایی
به لحاظ اهمیت این دوره صاحب نظران تعلیم و تربیت اهداف این دوره به سه حیطه شناختی، عاطفی و روانی –حرکتی تقسیم می کنند(صافی،همان). اهداف این دوره در نظام آموزش و پرورش عبارتنداز: