بررسی معامله مسلمان با کافر از دیدگاه فقه امامیه و حقوق ایران- قسمت ۱۶

0 Comments

احتمال تقیه را صاحب حدایق از صاحب معالم در «المنتقی» نقل کرده است.[۱۳۲]
بر این اساس، اثبات خمس در اصل زمین با این تردید روبه روست.
آنچه مهم است این که چه به این زمین خمس تعلق بگیرد، یا از خمس معاف باشد، در مبحث اصلی این گفتار، که روابط اقتصادی با کافران است، لطمه ای وارد نمی شود؛ زیرا اصل این معامله جایز است، گرچه شریعت اسلامی بر آن قیدی افزوده است.
و نیز روشن است که دولت اسلامی، می تواند کفار را از خرید زمین یا دیگر مستغلات مسلمانان، منع کند، هرگاه که این عمل، زمینه سلطه اقتصادی و سیاسی کافران را به دنبال آورد، تا مسلمان شاهد فلسطینی دیگر نباشند.
۳-۲- بخش دوم:مستندات
۳-۲-۱- آیات
۳-۲-۱-۱- آیه ۱۴۱ سوره ی نساء
«ولن یجعل الله للکافرین علی المؤمنین سبیلاً».[۱۳۳]
و خداوند، هرگز، برای کافران نسبت به اهل ایمان، راه تسلط باز نخواهد کرد.
فقیهان بر این باورند که مفاد این آیه مبارک، آن است که در ظرف تشریع و قانون گذاری، خداوند حکم و فرمانی که سبب سلطه کافران بر مسلمانان گردد جعل نکرده است؛ از این روی این قاعده را حکام بر دلیلهای احکام اولی می دانند.[۱۳۴]
۳-۲-۱-۲- آیه ی ۵۱ سوره ی مائده
«یا ایها الذین آمنوا لاتتخذوا الیهود و النصاری اولیاء بعضهم اولیاء بعض فمن یتولهم منکم فانه منهم ان الله لایهدی القوم الظالمین».[۱۳۵]
ای کسانی که ایمان آورده اید، یهودیان و نصاری را به دوستی مگیرید، بعض آنان دوستان بعض دیگر. هر کس از شما با آنان دوستی کند، او هم از آنان خواهد بود. خداوند، گروه ستمکاران را هرگز هدایت نمی کند.
و…[۱۳۶]
گروهی، بر اساس این گونه آیات، پاره ای از دادوستدهای مسلمانان با کافران را منع کرده اند.
ابن قیم می گوید: پاره ای از فقیهان عامه، شرکت مسلمان با کافر را کراهت می دارند؛ زیرا این گونه آمیزگاری، به دوستی می انجامد که امری نارواست.
۳-۲-۱-۳- آیه ی ۷و ۸ سوره ممتحنه
«عسی الله ان یجعل بینکم و بین الذین عادیتهم منهم مودۀ والله قدیر والله غفور رحیم».
امید است خداوند میان شما و دشمنانتان، دوستی برقرار کند. خداوند قادر بر هر کار و آمرزنده و مهربان است.
« لاینها کم الله عن الذین لم یقاتلوکم فی الدین و لم بخرجوکم من دیارکم ان تبرو و تفسطوا الیهم».[۱۳۷]
خداوند درباره ی کسانی که با شما قصد جنگ در این نداشتند و شمار را از خانمان و دیارتان اخراج نکردند، از احسان به آنان و عدالت پیشگی نسبت به آنان، باز نمی دارد.
این آیات، نشان می دهد که رفتار دوستانه با آنان که سر جنگ ندارند پسندیده است و نسبت به دشمنان نیز، خداوند می خواهد دشمنی به دوستی بدل گردد.
۳-۲-۲- روایات
در این روایت، امام صادق در پاسخ حفض، که می پرسد اگر حربی از دارالحرب مسلمان شود، چه حکمی دارد؟ می فرماید:
«جان وی در امان است، فرزندان خردسال وی نیز در امانند، اموال و سرمایه و بردگانش نیز از آن خود اویند».[۱۳۸]
«در تاریخ ثبت است که پیامبر از مردی یهودی، کالایی را به صورت نسیه خرید که هر زمان، توان مالی یافت، دَین خود را ادا کند.
همین گونه در تاریخ ثبت شده است که رسول خدا از مرد یهودی، سی مَن جو خرید و سپر خویش را گرو گذاشت. همچنین مورخان نوشته اند: پیامبر (ص) با یهودیان مزارعه و مساقات داشت».[۱۳۹]
نسبت به مزارعه، پاره ای از روایت شیعه نیز، دلالت دارند، از جمله:
«سماعه گوید از امام (ع) پرسیدم: آیا مسلمان می تواند با مشرک مزارعه کند، بدین گونه که بذر و گاو از مسلمان و زمین و آب و خراج و کار از مشرک باشد؟
فرمود: مانعی ندارد».[۱۴۰]
روایتی در منابع حدیثی شیعه و اهل سنت آمده که مشارکت مسلمان با کافر را در دادوستدها نکوهش کرده است:
«نهی رسول الله عن مشارکۀ الیهودی و النصرانی، الا ان یکون الشراء و البیع بید المسلم».[۱۴۱]
پیامبر از مشارکت با یهودیان و نصارا منع کرد، مگر آن که دادوستد را مسلمان اجرا کند.
و نیز از امیر مؤمنان (ع) روایت شده است:
«آن بزرگوار، کراهت داشت مشارکت با یهودیان و نصارا و مجوسیان را، مگر آن که هنگام دادوستد، مسلمان حاضر باشد».[۱۴۲]
فقهای عامه و عالمان شیعی این روایتها را بر کراهت حمل کرده اند و مشارکت را حرام نمی دانند، دلیل آن را رعایت نکردن حلال و حرام و دادوستدهای ربوی کافر گفته اند[۱۴۳]
«از امام صادق (ع) نقل شده که امیر مؤمنان (ع) خود را اجازه داد که نخلستانی را آبیاریی کند، در برابر هر دلو خرمایی».[۱۴۴]
ابن قیم نیز، این مطلب را به عنوان شاهدی بر جایز بودن اجاره دادن نفس به کفار، آورده است.[۱۴۵]
پیامبر (ص) از یک نفر یهودی همیشه قرض کرد.[۱۴۶]
رسول خدا (ص) وقتی از دنیا رفت، سپرش در گروی یک یهودی بود.[۱۴۷]

برای دانلود متن کامل این فایل به سایت torsa.ir مراجعه نمایید.