علمی : بررسی معامله مسلمان با کافر از دیدگاه فقه امامیه و حقوق ایران- …

0 Comments

«امروزه چیزهای پاکیزه برای شما حلال شده و همچنین طعام اهل کتاب، برای شما و طعام شما برای آنان حلال است و [نیز] زنان پاکدامن از مسلمانان و زنان پاکدامن از اهل کتاب، حلالند، هنگامی که مهر آنان را بپردازید و پاکدامن باشید، نه زناکار، و نه دوست پنهانی و نامشروع بگیرد. و کسی که انکار کند آنچه را باید به او ایمان بیاورید، اعمال او تباه می گردد و در سرای دیگر از زیانکاران خواهد بود».
مرحله دوم
بیشتر علما و مفسران امامیه از پیشینیان و پسینیان مانند سید مرتضی، در کتاب الانتصار، شیخ طوسی، در تفسیر تبیان، فضل بن حسن طبرسی در تفسیر مجمع الیان، جواد کاظمی در کتاب مسالک الافهام، و جمعی از فقها و مفسران اهل سنت، چون: فخرالدین رازی در تفسیر کبیر و … می گویند: در نگاه قرآن، ازدواج مرد مسلمان با زن کتابی، جایز نیست.
دلیل این گروه آیه «و لا تنکحوا المشرکات»[۱۸۶]و آیه«و لاتمسکوا بعصم الکوافر»[۱۸۷] است.
سید مرتضی می نویسد:
«امامیه بر ممنوع بودن ازدواج با زنان اهل کتاب، اجماع کرده اند …»[۱۸۸]
شیخ طوسی می نویسد:
«آیه [۲۲۱ بقره] در نزد امامیه، شامل همه کفار است نه نسخ شده است و نه تخصیص خورده است».[۱۸۹]
و نیز می نویسد:
«در نزد امامیه، عقد دائمی با زن اهل کتاب جایز نیست …»[۱۹۰]
طبرسی می نویسد:
«اصحاب ما می گویند: ازدواج دائمی، با زنان اهل کتاب، جایز نیست، به دلیل این آیه «و لاتنکحوا المشرکات حتّی یؤمنّ»و به دلیل «و لاتمسکوا بعصم الکوافر» و در تأویل آیه می گویند: مراد از محصنات اهل کتاب، کسانی هستند که ایمان آورده باشند و مراد از محصنات مؤمن، کسانی هستند که در دامن اسلام تولد یافته باشند …»[۱۹۱]
فخرالدین رازی می نویسد:
«مشرک شامل همه کفار، از اهل کتاب و دیگران است …»[۱۹۲]
شیوه استدلال به آیه ۲۱ بقره
مفسران یاد شده، به آیه مزبور چنین استدلال کرده اند:
در آیه شریفه، زدواج بازنان کتابی، نهی شده و تردیدی نیست که اهل کتاب نیز مشرکند، زیرا نص قرآن، دلالت بر این مطلب دارد قرآن می فرماید:
«و قالت الیهود عزیر ابن الله و قالت النصاری المسیح ابن الله … سبحانه و تعالی عمّا یشرکون»[۱۹۳]
یهود می گویند: عزیر، پسر خداست و نصارا می گویند:مسیح پسر خداست…
خداوند از شرکی که در مورد او قائل شده اند، پاک و منزه است.
در این آیه شریفه، خداوند، یهود و نصارا را که از اهل کتابند، مشرک نامیده است.و نیز می فرماید:
«اتّخذوا احبارهم ورهبانهم ارباباً من دون الله و المسیح ابن مریم …»[۱۹۴]
[اهل کتاب] دانشمندان و راهبان خود را به جای پروردگار می پرستند و عیسی بن مریم را نیز …
این آیه نیز، دلالت بر شرک اهل کتاب، دارد. گذشته از این، نصارا به اقانیم ثلاثه معتقدند پس مشرکند.[۱۹۵]
شیوه استدلال به آیه ۱۰ ممتحنه
آیه می گوید: با کوافر، ازدواج نکنید، کوافر جمع کافر، است. و این معنی با هیچ یک از زنان کافر، یا اهل کتاب، ازدواج نکنید.[۱۹۶]
پاسخ استدلال به آیه ۵ مائده
مفسرانی که ازدواج مرد مسلمان با زن کتابی را، با استدلال به دو آیه یاد شده (بقره /۲۲۱، ممتحنه/۱۰) ممنوع شمرده اند، آیه پنجم سوره مبارکه مائده را که به روشنی بر درستی این ازدواج دلالت دارد، به عناوین گوناگون توجیه کرده اند.
به گفته ی سید مرتضی و نیز شیخ طوسی: مراد از محصنات اهل کتاب، یکی از افراد زیر است:

برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.

  1. زنان کتابی که اسلام آورده اند.[۱۹۷]
  2. متعه و نکاح موقت.[۱۹۸]
  3. کنیزان خریداری شده.[۱۹۹]
  4. شاید بتوان گفت این آیه با آیه ۲۲۱ بقره نسخ شده است.[۲۰۰]
  5. برخی نیز بر این باورند که آیه یاد شده با آیه ۱۰ ممتحنه نسخ شده است.[۲۰۱]

مرحله سوم
مفسران و فقهایی که ازدواج مرد مسلمان با زن کتابی را با استناد به قرآن جایز می شمارند، هر یک، از استدلال به دو آیه یاد شده، به گونه ای جواب گفته اند که پاسخهای گفته شده را چنین می توان دسته بندی کرد:

  1. ازدواج بعضی از صحابه با زنان اهل کتاب. این دیدگاه، از سوی ابوبکر احمد جصاص، در کتاب احکام القرآن ابراز شده است.[۲۰۲]