منابع و ماخذ پایان نامه گياه، داراي، Satureja

براي سنتز گليکو پروتئين ضروري مي باشد در آن جاي گرفته است. انواع واکسن هاي تهيه شده در مورد هرپس سيمپلکس از ويروس غير فعال و واکسن هاي ساب يونيت داراي آنتي ژن هاي ويروسي ساخته مي شوند (28,34,58).
گياه شناسي
2-15 مشخصات گياه شناسي گياه مرزه Satureja L .
شکل 2- 6: گياه مرزه
2-15-1 رده بندي
مرزه گياهي است گلدار، نهاندانه، دو لپه اي، پيوسته گلبرگ، از راسته توبي فلورال، راسته فرعي شاه پسند، تيره نعناع، جنس Satureja L. .
2-15-2 جايگاه گياه در طبقه بندي گياهي (10,41).
عالم گياهي :
شاخه : پيدا زادان Spermatophytes
زير شاخه : نهاندانگان Angiosperms
رده : دو لپه اي Dicotyledones
زير رده : پيوسته گلبرگ Gamopetales
راسته : توبي فلورالTubuliflorales
راسته فرعي : شاه پسند Laminales
تيره : نعناعLabiateae
جنس : مرزهSatureja
گونه : موتيکاMutica
2-15-3 جنس مرزه .Satereja L
گياهي است اسانس دار، علفي، يک ساله، داراي ساقه هاي منشعب به طول 10تا 30سانتيمتر که به سهولت بر اثر دارا بودن ظاهر به رنگ سبز خاک آلود يا مايل به خاکستري از گونه هاي مجاور تشخيص داده مي شود. شاخه هاي عطري بسيار تند هستند و احتمال اينکه ارزش دارويي زيادي داشته باشند وجود دارد.
اين جنس داراي گياهاني پايا، به صورت بوته هايي نسبتا بلند و در بن چوبي و يا بوته هايي کوتاه و به ندرت يک ساله اند. برگ ها و کاسه گل غده پوش، منقوط و معطر هستند. برگ ها بدون تقسيم و يا تقريبا تقسيم شده و داراي دمبرگ کوتاه اند. گل ها مجتمع در چرخه هاي محوري، داراي 3 تا 7 گل دمگل دار هستند.
کاسه داراي 10(تا13) رگه با دو لبه ي تقريبا منظم، لوله اي و يا استکاني شکل، لوله آن ايستاده و به ندرت قوزدار، گلوي آن کم و بيش کرک دار و در لب پاييني داراي دندانه هاي اره اي عميق است. جام دو لبه اي، داراي لوله ي ايستاده و لب بالايي آن ايستاده و در حاشيه دندانه دار و لب پاييني گسترده، افقي و سه قسمتي است. پرچم ها 4 عددند و در زير لب بالايي به طور همگرا قرار دارند. بساک ها داراي دو خانه واگرا با رابطي درازند .
کلاله داراي دو لبه ي دور از هم و خامه واجد دو شاخه باريک و سيخي شکل و دور از هم است.
زمان جمع آوري گياه
گياه مرزه از شهريور تا آذر ماه جمع آوري ميشود
دوره گل دهي
تير و مرداد ماه (60,9) .
2-16 گونه مرزه در ايران
جنس مرزه Satureja L .در ايران 14 گونه گياهي علفي چند ساله و يک ساله کاملا معطر دارد و تعدادي از آنها نيز انحصاري ايران هستند، در گوشه و کنار ايران و در نقاطي که اين گياهان از فراواني نسبتا زيادي برخوردارند به صورت پراکنده و در وسعت محدود مصارف محلي از آنها استفاده به عمل مي آيد، اما در منابع و رفرانس هاس دارويي سنتي اطلاعات در ارتباط با مصارف دارويي فقط مربوط به Satureja Laxiflora C.koch يا مرزه است که به صورت سبزي خوراکي در بسياري از نقاط معتدله و معتدله سرد ايران کاشته مي شود. اما گونه هاي خودروي اين جنس کاربرد کمي دارند و در مورد ساير گونه ها دانش کاربردي بسيار ضعيف است (11) .
2-17 گياه مرزه گونه Mutica
شايد بتوان تعداد گونه هاي دارويي تيره نعناع را بيشتر از ساير تيره ها دانست که گونه ي Mutica از جنس Satureja يکي از آنها مي باشد.
Satureja mutica L. گياهي است دارويي و تيمول موجود در آن جزء اصلي اسانس است و ميتواند به عنوان
ماده موثر دارو در ساختار برخي داروها به کار برود. به عنوان مثال در شربت بروکلوتيدي که از آويشن شيرازي تهيه مي شود ماده موثره در آن داراي تيمول است.
موسم گل دهي
خرداد و تير ماه (12,6).
2-18 پراکندکي و انتشار جغرافيايي Satureja mutica L .
پراکندگي جهاني :
در ايران و ترکمنستان اين گونه از گياه به صورت خودرو رشد مي کند.
پراکندگي جغرافيايي در ايران :
اين گياه به صورت خودرو در شمال، سنگ دره و تنگه گل در جنگل گلستان نزديک گرگان، منجيل، هرزويل، کوه اسبيناس در گيلان. شمال شرقي : کپه داغ قوچان (3,62).
شکل 2-7:پراکندگي جغرافيايي مرزهmutica L.
2-19 اسامي مختلف گياه مرزه Satureja hortensis L.
نام لاتين :
Satureja hortensis L
نام انگليسي :
Annual savory – Summer savory – Savory – garden savory
نام فرانسوي :
Savouree – Sarriette annuelle – Sarriette des Jardins – Sarriette
نام آلماني :
Wurstkraut – Pfefferkraut – Gartenohnenkraut – Bohnenkraut
نام ايتاليايي :
Erba acciugaia – Cunilia – Santoreggia domestica – savoreggia
نام فارسي : مرزه
نام ترکي : مرزه
نام عربي : ندغ – صعتر البر- صعتر – سعتر (8,4).
2-20 ترکيبات شيميايي موجود در گياهSatureja mutica L.
در يک پژوهش که توسط تکنيک GC/MS ،GC روي اين گونه ي گياهي که از مناطق آذربايجان و گيلان در ايران جمع آوري شده بود انجام شد بيش از 32 نوع ماده شيميايي مختلف از اين گياه گزارش شد که مواد اصلي تشکيل دهنده در آن شامل :
Thymol (% 62.6)‚‚P-cymene (% 9.4) ‚Carvacrol (% 6.6)‚ Methyl thymol (% 5.4)
?-caryophyllene (% 4.8) ‚terpinene(% 3.4)- ?
همچنين در صدهاي ديگري از مواد که در گياه حضور داشتند شامل موارد زير مي باشد : (33).
شکل 2- 8: ترکيبات موجود در گياه مرزه Mutica
2-21 خواص دارويي و درماني Satureja L.
سر شاخه گلدار و به طور کلي قسمت هاي هوايي گياه در سايه خشک مي شود و معمولا در هنگام گل چيده مي شود، معطر، اثر نيرو دهنده، تسهيل کننده عمل هضم، مقوي معده، مدر، باد شکن و بطور خفيف قابض (به علت داشتن تانن)، ضد نزله، رفع اسهال و ضد کرم دارد (5).
مرزه از نظر دارويي شباهت زيادي به انواع آويشن دارد و در رفع ضعف و حالت چنگ زدگي معده مي تواند استفاده شود بعلاوه آن را در سوء هضم ها، زردي، حالت بحراني، آسم، تخميرات روده و نفخ بکار مي برند.
محلول هاي آن به صورت غرغره جهت رفع افتادگي زبان کوچک و احتقان و پرخوني لوزه ها مصرف دارد.
همچنين لوسيون آن را در استعمال خارج بر روي اولسرهاي دير علاج اثر مي دهند.
از حمام جوشانده آن در رفع دردهاي رماتيسمي، دردهاي عصبي و همچنين تقويت جسماني کودکان کم بنيه و يا مبتلا به نرمي استخوان بکار مي برند.
بر طبق بررسي هاي Schultzik، مرزه اثر قاطع در رفع اسهال هاي حاد و مزمن دارد.
دم کرده يک درصد آن که معادل 126% کارواکرول است در رفع اسهال هاي عفوني سبک و همچنين گاستروانتريت هاي حاد و التهاب کولون اثر معالج نشان مي دهد (4).
همچنين تخم مرزه بعنوان برطرف کننده دردهاي عضلاني و رماتيسم مصرف سنتي دارد.
از چاي، عصاره و اسانس گياه بعنوان آرام بخش، ضد درد و ضد اسپاسم (گرفتگي عضلاني) استفاده مي شود (7,1).
اين گياه معطر و بادشکن است و برگ ها و گل هاي آن بعنوان محرک مصرف مي شود (27).
همچنين اين گياه ميتواند به صورت دهان شويه در التهاب گلو بکار رود (2,38).
بطور کلي مهمترين اثرات درماني گزارش شده از مرزه عبارت است از :
ضد آرتريت، ضد باکتري، ضد سرطان، ضد ترشح ادرار، ضد ويروس، ضد التهاب، ضد کرم، ضد اکسيدان، ضد عفوني کننده، ضد قارچ، خلط آور، معرق، هضم کننده غذا، ادرار آور، مسهل، مسکن، مقوي معده و غيره است (7).
2-22 اهميت مرزه در کشاورزي و غذايي و صنعتي
مرزه يکي از گياهان تيره ي نعناع است و در کشور ما ايران بعنوان سبزي خوردني بسيار متداول است. اين گياه در اکثر مزارع سبزي نقاط مختلف کشور در سطح بالايي کاشته مي شود و در فصل هاي بهار و تابستان در اکثر بازارهاي سبزي شهرها و روستاها همراه با ريحان به فروش مي رسد .
از ترکيبات ويژه اي که در اين گياه است مي توان به عنوان چاشني استفاده کرد و برگ ها و سر شاخه هاي جوان آن قسمت هاي خوراکي آن هستند که بصورت تازه و خام، پخته و يا خشک شده بعنوان ادويه و طعم دهنده در برخي از غذاهاي ايراني مورد استفاده قرار مي گيرند.
ترکيبات مرزه داراي خواص دارويي نيز هستند و داراي تانن، مواد چربي، قندهاي مختلف، اسانس ، الياف سلولزي و غيره مي باشند که اشتها آور بوده و در هضم غذا کمک مي کنند.
اسانس مرزه حدود يک در هزار است و همچنين داراي کارواکرول، سيمن و غيره است بعلاوه داراي مقداري ترپن و نوعي فنل مي باشد .
از نظر اقتصادي مرزه مانند ديگر گياهان تيره نعناع مانند ريحان و غيره داراي اهميت است و مقدار مصرف آن در نقاط مختلف کشور متغير مي باشد.
از آلفا پينن بعنوان ترکيبات واسطه مهمي در ساخت ترکيبات آروماتيک سنتتيک و طعم دهنده استفاده مي شود.
بتا پينن بعنوان يک واسطه مهم در ساخت ترکيبات آروماتيک سنتتيک و ترکيبات روغني معطر بکار ميرود. در تهيه ي کامفر، حلال ها، حشره کش ها، پايه عطر ها، pineoil مصنوعي و پلاستي سايزرها بکار ميرود (8,22,53).
بر طبق مطالعات انجام شده آلفا پينن داراي خاصيت ضد باکتري بر روي موتان هاي استرپتوکوکوس مي باشد.
پاراسيمن بعنوان ضد درد موضعي به ميزان 30% به صورت پماد و جهت رفع دردهاي رماتيسمي استفاده مي شود، شکل دارويي موجود در تجارت Dolcymene مي باشد.
پاراسيمن از جمله ترکيبات داراي اثرات ضد ميکروبي مي باشد.
کارواکرول نيز داراي اثرات ضد ميکروبي است (46,54,55,73).
تاريخچه تحقيق :
در سال 1999 آقاي Abad و همکارانش از عصاره هاي آبي واتانولي هفت گونه ي گياهي بوليويايي براي سنجش اثرات آنتي وايرال آنها بر روي 3 ويروس HSV1 و VSV و پوليو ويروس نوع يک استفاده کردند که يکي از آن هفت گونه مرزه بوليويايي بود. آنها براي ويروس HSV1از رده سلولي VERO استفاده کردند. آثار سايتو پاتوژنسيتي ويروس پس از 48 ساعت گزارش شد. فعاليت آنتي وايرال فقط در عصاره هاي آبي مشاهده شد. از عصاره هاي تست شده 3 نوع از آنها خاصيت آنتي وايرال را بر ضد ويروس HSV1 از خودشان نشان دادند که يکي از آنها گياه مرزه بود(14).
در سال 2008، Loizzo و همکاران در يک آناليز فيتوشيميايي از فعاليت هاي ضدويروسي اسانس چند گونه از گياهان لبناني بر عليه ويروس SARS و HSV1 استفاده کردند که يکي از گياهان مرزه بود در اين مطالعه از تکنيک گاز کروماتوگرافي استفاده و عملکرد آنتي وايرال عصاره ها پس از 72 ساعت گزارش شد عصاره گياه تاثيري

این نوشته در No category ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *