دانلود پایان نامه درمورد سلسله‌مراتب، توسعه شهر

2-11-3. طبقه‌بندي حوادث بر اساس اراده انساني 18
2-11-4. طبقه‌بندي حوادث بر اساس خصوصيات خطر 19
2-12. دلايل آتش‌سوزي در شهرها 19
2-13. کاربرد انواع مدل‌ها در براي بررسي مراکز خدمات‌رساني 20
2-13-1. مدل دايره‌اي يا شعاعي 20
2-13-2. تجزيه‌وتحليل سطوح خدماتي با استفاده از تابع نزديکي 20
2-13-3. تجزيه‌وتحليل سطوح خدماتي با استفاده از عمليات همسايگي 21
2-13-4. مدل تخصيص 21
2-13-5. مدل حداکثر پوشش 22
2-14. عوامل تأثيرگذار بر شعاع پوشش ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني 22
2-14-1. تراکم مسکوني 22
2-14-2. تراکم مراکز تجاري 22
2-14-3. بافت شهري (امکان و ضريب دسترسي، بافت و شبکه و دسترسي) 23
فصل سوم: 24
3-1. معرفي منطقه يک شهري بندرعباس 25
3-1-1. کاربري اراضي منطقه يک شهري بندرعباس 26
3-1-2. ويژگي‌هاي جمعيتي منطقه يک شهرداري بندرعباس 27
3-1-3. وضعيت اقليمي منطقه 28
3-2. روش تحقيق 29
3-2-1. تهيه اطلاعات مکاني و توصيفي موردنياز: 30
3-2-1-1. لايه تراکم جمعيتي 30
3-2-1-2. لايه نزديکي به مراکز صنعتي 30
3-2-1-3. لايه نزديکي به مراکز اداري 30
3-2-1-4. لايه نزديکي به مراکز آموزشي و درماني 31
3-2-1-5. لايه نزديکي به مراکز تجاري 31
3-2-1-6. لايه نزديکي به شبکه ارتباطي 31
3-2-1-7. لايه پوشش عملکردي ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني موجود 31
3-2-1-8. لايه محدوديت 31
3-2-2. استانداردسازي نقشه‌هاي فازي 32
3-2-3. روش (AHP) 32
3-2-3-1. ساختن سلسله‌مراتب 33
3-2-3-2. مقايسه زوجي و محاسبه وزن 33
3-2-3-3. محاسبه نرخ ناسازگاري 34
3-2-3-3-1. ميانگين بردار ناسازگاري 35
3-2-3-4. محاسبه شاخص ناسازگاري 35
3-2-3-5. محاسبه نرخ ناسازگاري 36
فصل چهارم 37
4-1. شناخت وضع موجود منطقه ازلحاظ ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني 28
4-2. مکان‌يابي استقرار ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني در منطقه‌ي يک شهر بندرعباس 38
4-3. معيارها و شاخصهاي مورداستفاده 38
جدول شماره 4-1 معيارها و زير معيارهاي موردبررسي در پژوهش 39
4-4. محاسبه وزن نهايي معيارها و زيرمعيارها 41
4-5. ايجاد لايههاي اطلاعاتي در محيط GIS 44
4-5-1. لايه نزديکي به مراکز صنعتي 44
4-5-2. لايه تراکم جمعيتي 45
4-5-3. لايه نزديکي به مراکز اداري 46
4-5-4. لايه نزديکي به مراکز آموزشي 48
4-5-5. لايه نزديکي به مراکز درماني 48
4-5-6. لايه نزديکي به مراکز تجاري 49
4-5-7. لايه نزديکي به شبکه ارتباطي 50
4-5-8. لايه پوشش عملکردي 51
4-5-9. لايه محدوديت احداث ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني 52
4-6. مکان‌يابي ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني با استفاده از منطق فازي 53
4-6-1. نقشه‌هاي مربوط به مدل فازي 53
4-6-1-1. تابع نوع اول 54
4-7. فازي‌سازي لايه‌هاي اطلاعاتي 54
4-7-1. عملگر فازي AND 59
4-7-2. عملگر فازي گاما 60
4-8. ترکيب همه لايه‌هاي اطلاعاتي فازي و اعمال ضرايب نهايي مدل AHP: 60
4-9. تعيين مناطق مستعد: 62
فصل پنجم 64
5-1. جمع‌بندي و نتيجه‌گيري 65
5-2. آزمون فرضيه‌ها‌ي تحقيق 66
5-3. پيشنهادها 67
5-4. منابع 68
فهرست جدول‌ها
عنوان صفحه
جدول (3-1) مساحت و سرانه کاربري‌هاي اراضي منطقه يک 34
جدول (3-2) تعداد جمعيت و تراكم ناخالص آن در سال 1390 35
جدول(3-3) تعداد خانوار و بُعد خانوار در منطقه يک و بندرعباس در سال 1390 36
جدول(3-4): مقادير ترجيحات براي مقايسات زوجي 42
جدول(3-5): شاخص ناسازگاري ماتريس تصادفي 44
جدول شماره 4-1 معيارها و زير معيارهاي موردبررسي در پژوهش 47
جدول شماره 4-2 ويژگي معيارهاي مؤثر در مکان‌يابي ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني 47
جدول4-3 وزن دهي به معيارها با استفاده از روش مقايسه دوتايي 49
جدول4-4 معيار و زير معيارهاي موردبررسي به همراه وزن‌ نهايي آن‌ها 50
جدول ‏4-5 نوع تابع فازي جهت استانداردسازي نقشه‌هاي معيار در منطق فازي 60
فهرست شکل‌ها
عنوان صفحه
شکل(3-1) تصوير نقشه موقعيت محدوده منطقه يک شهري بندرعباس 25
شکل (3-2) نقشه کاربري اراضي منطقه يک شهري بندرعباس 27
شکل 4-1- نمودار محاسبه وزن‌ها در نرم‌افزار Expert Choice 42
شکل4-2- نقشه نزديکي به مراکز صنعتي 45
شکل 4-3- نقشه تراکم جمعيتي منطقه يک 46
شکل 4-4- نقشه نزديکي به مراکز اداري 47
شکل 4-5- نقشه نزديکي به مراکز آموزشي 48
شکل 4-6- نقشه نزديکي به مراکز درماني 49
شکل4-7- نقشه نزديکي به مراکز تجاري 50
شکل 4-8- نقشه نزديکي به شبکه ارتباطي اصلي 51
شکل 4-9- نقشه شعاع عملکرد ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني 52
شکل 4-10- نقشه محدوديت استقرار ايستگاه آتش‌نشاني 53
شکل 4-11- نقشه فازي نزديکي به مراکز آموزشي جهت استقرار ايستگاه آتش‌نشاني 55
شکل4-12- نقشه فازي نزديکي به مراکز اداري جهت استقرار ايستگاه آتش‌نشاني 55
شکل 4-13- نقشه فازي نزديکي به مراکز صنعتي جهت استقرار ايستگاه آتش‌نشاني 56
شکل 4-14- نقشه فازي نزديکي به مراکز درماني جهت استقرار ايستگاه آتش‌نشاني 56
شکل 4-16- نقشه فازي نزديکي به مراکز تجاري جهت استقرار ايستگاه آتش‌نشاني 57
شکل 4-17- نقشه فازي نزديکي به معابر اصلي جهت استقرار ايستگاه آتش‌نشاني 58
شکل 4-18- نقشه فازي شعاع عملکرد ايستگاه آتش‌نشاني 58
شکل 4-19- نقشه عملگر ضرب فازي 59
شکل 4-20- نقشه عملگر گاماي فازي 60
شکل 4-21- نقشه تلفيق لايه‌هاي فازي با مدل AHP 61
شکل 4-22- نقشه مکان‌هاي پيشنهادي جهت احداث ايستگاه آتش‌نشاني جديد 62
شکل 4-23- نقشه مکانمندي مناطق پيشنهادي جهت احداث ايستگاه آتش‌نشاني جديد 63
1 فصل اول
کليات تحقيق
1-1. مقدمه
فرآيند برنامه‌ريزي، تلاشي است براي ايجاد چارچوبي مناسب که طي آن برنامه‌ريز بتواند براي رسيدن به راه‌حل بهينه اقدام کند (لي1، 1973). استقرار هر عنصر شهري در موقعيت فضايي-کالبدي خاصي از سطح شهر، تابع اصول، قواعد و سازوکارهاي خاصي است که در صورت رعايت شدن به موفقيت و کارايي عملکردي آن عنصر در همان مکان مشخص، خواهد انجاميد و در غير اين صورت چه‌بسا مشکلاتي بروز کند (شهابيان، 1376). توزيع بهينه‌ کاربري‌ها و مراکز خدماتي مسئله‌اي است که اغلب اوقات برنامه‌ريزان با آن سروکار دارند. چراکه به دليل رشد پرشتاب جمعيت و کالبد شهرها، مشکلاتي مانند کمبود و عدم توزيع فضايي مناسب کاربري‌ها به وجود آمده است (احدنژاد2، 1386). از ميان کاربري‌ها و خدمات موجود در شهر، توزيع و مکان‌يابي بهينه‌ي ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني به دليل اهميت و توجه روزافزون به امر ايمني در شهرها و ارائه تمهيداتي درزمينه? پيشگيري و مقابله با آتش‌سوزي و حادثه از اهميت قابل‌توجهي برخوردار است. بدون ترديد در ميان کليه روش‌هاي موجود براي پيشگيري و کاهش تلفات و خسارات ناشي از آتش‌سوزي‌ها در مناطق شهري، برنامه‌ريزي شهري از طريق وضع استانداردها و ضوابط و مقررات مربوطه مي‌تواند سهم قابل‌توجهي در کاهش خسارات جاني، مالي و تأمين ايمني براي شهروندان در بلند‌مدت داشته باشد، اين امر در شهرهاي ايران‌که اکثراً داراي بافتي فشرده و متراکم با شبکه‌هاي دسترسي نامناسب هستند حساسيت بيشتري را در استانداردها و ضوابط مي‌طلبد تا در مواقع اضطراري و وقوع حوادث در اين بافت‌ها، عمليات امدادرساني به‌موقع انجام گيرد (پور اسکندري، 1380). سياست کلي ايجاد ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني در ايران سياستي بدون برنامه‌ خاص و مدون بوده است. به‌گونه‌اي که براي ايجاد هر ايستگاه در محدوده‌هاي شهري مهم‌ترين اصل، خالي بودن زمين، بدون مالک بودن آن و يا عوامل ديگري است که به‌موجب آن‌ها بايستي زمين ارزشي نداشته باشد که اين امر بر مکان‌يابي ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني در سطح شهرها تأثيرگذار بوده است (ايماني جاجرمي، 1375).
1-2. بيان مسئله
امروزه تراکم بيش از حد جمعيت در شهر و روند رو به رشد آن‌ها ازلحاظ کالبدي موجب تقاضا و توجه روزافزون به مسئله توسعه شهري گرديده است. تقاضا براي توسعه شهري از مهم‌ترين مشکلات و موانع فراروي بشر در آينده است؛ بنابراين براي حل اين مشکلات و موانع، سيستم ايمني شهر نيز در همين جهت بايد توسعه يابد تا بتواند پوشش کافي را بر کل سطح شهر داشته باشند. درواقع ايمني شهر، مجموعه تمهيداتي است که جهت جلوگيري از بروز يا کاهش خسارات ناشي از عوارض نامساعد جاني و مالي، حوادث طبيعي و غيرطبيعي نظير سيل، آتش‌سوزي، زلزله، تصادفات رانندگي و … صورت مي‌گيرد (ايزري3، 2007).
کاربري ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني يکي از انواع کاربري‌هاي اساسي در شهرهاست که مکان‌يابي بهينه‌ي آن، ايمني و رفاه شهروندان را به دنبال خواهد داشت. توجه صرف به ساخت و استقرار ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني ازنظر کمّي و عدم توجه به کاربري‌هاي مجاور و ساير عوامل مهم در مکان‌يابي آن‌ها موجب کاهش کارايي ايستگاه ازنظر امدادرساني به‌موقع مي‌گردد. علاوه بر موضوعات ذکرشده در رابطه با کمبود ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني، مکان‌يابي نادرست و عدم ‌هماهنگي با بافت و سيماي شهري از مسائل و موضوعات مشترک بسياري از شهرهاي ايران محسوب مي‌گردد. ازاين‌رو مهم‌ترين مشکل در جهت خدمات‌رساني ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني منطقه يک شهر بندرعباس، عدم توزيع نامناسب ايستگاه‌ها و محدود بودن شعاع عملکردي ايستگاه‌هاي موجود مي‌باشد؛ بنابراين توزيع کمّي و کيفي ايستگاه‌ها به‌طور علمي و تخصصي، موردبررسي قرار مي‌گيرد. استفاده از روش‌هاي سنتي برنامه‌ريزي ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني براي خدمات‌رساني، به معناي هدر رفتن کاغذ و زمان مي‌باشد؛ اما امروزه، استفاده از سيستم اطلاعات جغرافيايي به‌عنوان ابزاري در جهت ايجاد بانک اطلاعاتي مناسب و کارآمد عمل مي‌کند (هاورتون4، 2006).
انتخاب محل ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني به معيارهاي متعددي از قبيل شبکه ترافيک، نزديکي به تراکم‌هاي جمعيتي، نزديکي به معابر اصلي، نزديکي به مراکز تجاري، آموزشي، اداري، درماني و غيره نياز دارد. در مدل فرايند تحليل سلسله‌مراتبي جهت وزن‌دهي به معيارها از روش مقايسه زوجي استفاده ميشود. بدينصورت که تصميمگيرندگان معيارها و زيرمعيارهاي هر پارامتر را فقط به‌صورت دوبه‌دو مقايسه ميکنند و نيازي به وزن‌دهي همزمان تمامي معيارها وجود ندارد. در اين روش همه پارامترها به‌صورت يکجا باهم مقايسه نشده و معيارها دوبه‌دو باهم مقايسه ميشوند درنتيجه وزن دهي با دقت بيشتري انجام ميگيرد. بعلاوه اين معيارها مي‌بايست به‌صورت مکانيزه و در قالب نقشه‌هاي يکپارچه و بانک اطلاعاتي متصل به نقشه انجام پذيرد. لذا به يک ابزار قدرتمند براي آماده‌سازي و آناليز داده‌ها نياز است که مهمترين و مناسب‌ترين آن‌ها سامانه اطلاعات جغرافيايي (GIS) مي‌باشد. تاکنون اولويت‌هاي مکاني بر مبناي مدل براي استقرار ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني در منطقه يک شهري بندرعباس مشخص نشده است؛ بنابراين قابليت سيستم اطلاعات جغرافيايي و روش‌هاي تصميم‌گيري چندمعياره در مديريت اطلاعات مکاني و ايجاد بستر مناسب براي تصميم‌گيري، باعث گشته که در عملياتي نظير اولويت مکاني ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني توجه بسياري را به خود جلب کند. اين مطالعه در نظر دارد نمونه عملي کاربرد اين ابزار را براي تعيين مکان‌هاي مناسب ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني با توجه به نياز مردم منطقه يک شهري بندرعباس ارائه نمايد؛ بنابراين سؤال‌هاي اصلي تحقيق حاضر به‌صورت ذيل است:
سؤال‌هاي تحقيق:
1- آيا تعداد ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني در منطقه يک شهري بندرعباس کافي است؟
2- آيا ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني موجود در منطقه يک شهري بندرعباس، طبق استانداردهاي شهري صورت گرفته است؟
1-3. اهميت و ضرورت تحقيق
از ميان کاربري‌ها و

این نوشته در No category ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *